Suberites domuncula

Suberites domuncula
Bu sayfadaki bilgilerin Powerpoint Sunumunu (ppt dosyasını) www.sunumbankasi.net adresinde bulabilirsiniz
You can find the powerpoint presentation of this web page content at www.sunumbankasi.net

Sistematiği:

Üst Alem:Eukaryota
Alem :Animalia
Alt Alem :Metazoa
Filum :Porifera
Sınıf :Demospongiae
Alt Sınıf :Tetractinomorpha
Ordo :Hadromerina
Familya :Suberitidae
Cins :Suberites

Suberites Domuncula Hakkında:
Etli yapıda, yuvarlağımsı şekli olup, en fazla 30 cm çapa ulaşabilen küçük bir süngerdir.Vücut düz görünüşlüdür, üzerine taşlar, tüyler kabuklar vs bağlar.Renkleri sarı, kahverengi ve portakal kırmızısı olabilir.Boyları 5-20 cm kadardır.Habitat olarak genellikle Pagurus’ların bulunduğu sığ sularda, ayrıca sığ sulardan 400 m derinliklere kadar olan bölgelerde algler ve gastropod kabukları üzerinde de bulunabilirler.Akdeniz, Atlantik, İngiliz Kanalı ve Kuzey Denizi’nde dağılış gösterirler.Çoğunlukla Pagurus cinsi yengeçler tarafından işgal edilmiş Deniz Salyangozu (Buccinium undatum) kabuklarıyla ilişkili olarak bulunur ve burada gelişerek bazen kabuğu tamamen sardıkları görülür.Sünger, deniz salyangozu kabuğunu yavaş yavaş eriterek, doğrudan yengeci substratum olarak kullanır.Böylelikle yengeç sayesinde bir taraftan yer değiştirme özelliği kazanırken diğer taraftan yengeçten serbest kalan besin partiküllerini alarak beslenme açısından da faydalanmış olur.Buna karşın yengeç, yolcularının bir kamuflaj sağlaması ile düşmanlarından (predatör’lerden) korundukları gibi, avlarına da kolaylıkla yaklaşabilirler.Bununla birlikte bu karşılıklı faydalanma şeklindeki birliktelik (Mutualizm,Yardımlaşma) sürekli olmayabilir.Bu tip zorunlu olmayan yardımlaşma şeklindeki birliktelikler süngerlerde yaygındır.Buna Fakültatif Mutualizm veya Protokooperasyon adı verilir.Kendi başına bulunduğu zaman kendine özgü şeklini alır yani düz görünüşlü hale geçer.

Vücutlarında oskulum denen bir açıklık bulunur.Oskulum açıklığı çok geniştir,aşağıda da gözüktüğü gibi.

İskelet Yapısı:Suberitesin de içinde bulunduğu porifera filumu canlılarının iskelet yapısında inorganik iskelet olan kalker ve silisyum spikülleri ya da organik iskelet olan spogin bulunabilir.Poriferanın temel sınıflarının iskelet yapıları belingindir ve bu sınıfların evrimsel ilişkilerini belirlemede kullanılır.İskelet örnekleri aşağıdaki gibidir.

Porifera Filumunun Duvar Yapısındaki Hücreler:

Poriferalar hücresel bir organizasyon gösterirler.Organ olarak adlandırılabilecek hiç bir yapı bulundurmazlar.Çok zayıf bir doku yapısına sahiptirler.Buna karşın yaşamlarını sürdürebilecek özel görevlere sahip hücreleri vardır.Bu hücreler yukarıdaki şekilde görüldüğü gibi yapılanmıştır.Porlar (ostium),vücut yanlarında bulunan su akıntısına olanak sağlayan deliklerdir.Pinakosit,vücudun dış tarafında tek sıra halinde dizilmiş yassı epitel hücreleridir.Bu tabakaya Dermal Tabaka denir.Koanosit, iç tarafta bulunan, sudaki besini yakalayıp sindiren,yakalı- kamçılı hücrelerdir.Bu tabakaya Gastral Tabaka veya Endoderm adı verilir.Bu iki tabaka arasında ise Mesoglea ya da Mezenşin Tabakası bulunur.Bu tabaka içinde görevleri ve şekilleri farklı hücreler yer alır,bu hücrelerden inorganik iskeleti meydana getirenlere Skleroblast,organik iskeleti meydana getirenlere ise Spongioblast denir.Ayrıca,yine bu tabaka içinde eşeyli üremeyle ilgili olan Sperm ve Ovum,koanositlere alınıp sindirilen besini vücut içine dağıtan Amöbositler bulunur,bunlar amipsi hareket yeteneğine sahiptir.

Vücut Şekilleri:

Vücut şekillerine göre porifera filumunda üç farklı tip ayırt edilir.En basiti Askon tiptir.Bu tip sünger yapısında koanositler iç tarafta bulunan gastral boşluğu kuşatmışlardır.Bu tip süngerde vücut duvarının farklı derecede dışa doğru genişlemesiyle daha karmaşık yapılı Sikon ve Lökon tip sünger yapıları ortaya çıkar.Sikon tipte koanositler,vücut cidarını oluşturan tüp şeklindeki yapıların iç yüzeylerine dizilmişlerdir.Lökon tip en karmaşık olanıdır.Vücut göz göz odacıklar ve kanal sistemlerinden oluşur.Koanositler bu odacıklar içinde yer alırlar.Her üç tipte de koanositler kamçı hareketiyle suyun besin ile birlikte porlardan girmesini ve oskulumdan dışarı çıkmasını sağlarlar.

Süngerlerde Üreme:

Süngerlerde özel üreme organı yoktur.Embriyonal hücreler (arkeosit) veya koanosit hücreleri tarafından oluşturulan cinsiyet hücreleri(sperm ve ovum) mesoglea tabakası içinde bulunur.Eşeyli ve eşeysiz olmak üzere iki tip üreme görülür.
Süngerlerde üç tip eşeysiz üreme şekli vardır: a)Tomurcuklanma ile
b)Parçalanarak veya regenerasyon ile çoğalma c)Gemmula oluşturarak çoğalma

Gemmula:Gemmula oluşumu her ne kadar tatlı su süngerlerinde görülürse de,deniz süngerlerinin bir kısmında(suberites,ficulina,cliona vostifica vs) ortaya çıkar.Süngerler uygun olmayan koşullarda (genellikle bulundukları suyun kuruması,donması vs.) ve mevsimlerde durağan evreye girme yeteneğindedirler.Bu evreden sonra canlılığını tamamen yitirmiş iskelet kısmı,canlı hücreler tarafından yeniden işgal edilir.En basit durumda,durağan evreye girince,ancak çok az bir vücut kısmı (farklı hücreler ve özellikle totiponent özellikli=değişik hücreleri oluşturabilen arkeositler) geriye kalır;özellikle de yaklaşık 0.5mm çapında,eşeysiz olarak oluşturulan Gemmula denen ilk tomurcuklar meydana getirilir.Gemmulalar ayrılıp başka yerlere iletilebildiklerinden dolayı,yayılmayı ve çoğalmayı sağlarlar.Gemmulalar,dış etkilere karşı çok dayanıklı olduklarından,kendilerini oluşturan süngerlerin yok olmasına neden olan kötü koşulları kolayca atlatırlar.Gemmulalar,tropiklerde kuraklık dönemlerinde,ılıman ve soğuk kuşaklarda sonbaharda ortaya çıkarlar.

Regenerasyon:Süngerlerde,organizasyon basitliğine uygun olarak,yüksek bir yenilenm yeteneği vardır.Bir süngerden koparak ayrılan herhangi bir parça,kendisini tamamlayarak bütün bir hayvan haline geçebilir.

Yaşamın temel kuralları(Ali Demirsoy)
Omurgasızlar sistematiği(Prof. Dr. Abidin Budak)
(Prof. Dr. Mehmet K. Atatür)
(Yrd. Doç. Dr. Bayram Göçmen)

İNTERNET SİTELERİ:

www.univ.trieste.it
www.aiam.info/schede/porifera_suberites_domuncula.htm
www.ucmp.berkeley.edu
waste.ideal.es/especies82.htm

HANİFE KOCAMAN
11O1424