Sphyraena barracuda

Bu sayfadaki bilgilerin Powerpoint Sunumunu (ppt dosyasını) www.sunumbankasi.net adresinde bulabilirsiniz

You can find the powerpoint presentation of this web page content at www.sunumbankasi.net

 

Sistematiği:

Kingdom: Animalia

Phylum   : Chordota

Classsis  : Actinopterygii 

Orda      : Perciformes
Subarda : Scombroidei

TAKSONOMI:

Sphyraena barracuda ilk olarak 1972 yılında Johann Julius Wolbaum tarafından tanımlandı. Latince’de mızraklı balık anlamına da gelir.

COĞRAFİ DAĞILIMI:

Sphyraena barracuda dünyanın her yerinde tropikal ve yarı tropikal sahillerinde (30 Kuzey ile 30 güney enlemleri arasında), Massachusetts’den Brezilya’ya kadar, genellikle batı Atlantik Okyanusunda sıkça rastlanır. Ayrıca Meksiko Körfezi’nde ve Karayip Denizi’nde, Atlantik Okyanusu’nun doğusunda, Hint-Pasifik Denizi’nde ve Kızıl Deniz’de de bulunur. Pasifik Okyanusu’nun doğu bölgesinde çok seyrektir,hatta yoktur.

                                        Sphyraene barracuda’nın Dünya üzerindeki dağılımı.

YETİŞME ORTAMI:

Sphyraena barracuda genel olarak mercan resifleri, deniz otları ve rizoforaların yakınlarında bulunur. Okyanuslarda yüzeyde ve yüzeye yakın, hemen hemen 325 feet (100 m) derinliklerde yaşarlar. Sphyraena barracuda yalnız yaşayabildiği gibi kum tepelerinde, resiflerde küçük topluluklar halinde bulunur. Yeni yetişmeyle olgunlaşma arasındaki dönemde deniz otları ve rizoforalar yardımıyla doğal ortamlarını kamufle ederek yırtıcı hayvanlardan korurlar. Yaşamlarının ikinci yılı boyunca Sphyraena barracuda’lar daha derin resif ortamlarına doğru hareket ederler. Olgunlaşmamışlar ve hafif yetişkinler yüksek miktarda temiz su girişi olan yerler gözlerler. Bununla beraber yetişkinler genellikle hafif tuzlu su olanlarından bile kaçınırlar.

BİYOLOJİSİ:

Sphyraena barracuda’lar görüntüleriyle kolayca tanınır.

Kendine Özgü Vücut Yapısı:

Sphyraena barracuda, yuvarlak vücudunun orta kısmını saran ince hatlı çizgilere sahiptir. Başının üst bölümüyle gözlerinin arasında kalan kısım yassıya yakındır. Çenesi az çıkıntılıdır ve çok sayıda keskin dişini içeren büyük bir ağız boşluğu vardır. Göğüs boşluğundaki yüzgeç uçları alt karındaki yüzgeçlerin başlangıcına kadar uzanır. Dikenli ve yumuşak sırt yüzgeçleri geniş olarak yayılır ve ikiye ayrılmış açık renk kuyruk yüzgeçleri görülür.

Vücut Renklendirilmesi:

Sphyraena barracudalar’ın sırt kısmı kahverengimsi veya mavimsi gridir. Vücudunun yan kısmı gümüş rengine dönük yeşilimsi bir gölgelenme gösterir ve beyaz bir karın bölgesi vardır. Su yüzeyine yakınken veya alacalı bir yüzey üzerindeyken vücudun üst yan kısmında 18-23 koyu çizgi görülür. Sphyraena barracudalar vücutlarının üst bölgesindeki siyah beneklerle diğer türlerinden farklılık gösterir. İkinci sırt yüzgeci ve kuyruk yüzgeci uçları menekşe renginden siyah beyaz alacalı renge döner. Genç Sphyraena barracudalar’ın sırt tarafı soluk renkli bir ağ gibidir ve vücudun her iki tarafında balık büyüdükçe beneğe dönüşen koyu bir çizgi vardır. Genç türler renklerini kendi yakın çevrelerine uygun bir şekilde değiştirme yeteneğine sahiptirler. Bu renk değişikliği olmazsa çok kısa ömürlü olurlar. Çünkü bu renk değişiklikleri balığı yırtıcı hayvanlara av olmamak için kamufle ederler. Yetişkinler ise benzer bir renk değişikliği ile görünüşlerini gümüş rengine daha yakın yaparak su yüzeyine yakın yüzen balıklar için bir avantaj elde ederler.

Sphyraena barracuda’nın ikiye ayrılmış kuyruk yüzgeci

Sphyraena barracuda’lar kendilerini çok avantajlı bir avcı konumuna getiren iki taraflı, çok keskin dişli bir ağız yapısına sahiptir. Sıralı küçük keskin dişleri, çenenin dış tarafı boyunca geniş hançere benzeyen bir set oluşturur. Bu birbirine yakın, yassı ve üç tarafı keskin dişler taze avlarını parçalayıp ezmeye yarar. Uzun iğneye benzeyen dişleri, ağızlarını kapattığında üst taraftaki yuvalarına tam olarak oturur. Bu yapı avın kaçmasına şans tanımaz. Avını yutarken, onu daha küçük parçalara ayırmasına yarar.

Ağız yapısı

Sphyraena barracuda büyük bir balıktır. Bu güne kadar avlanan en büyük Sphyraena barracuda’nın 1.7 metre ,44 kg olduğu kaydedilmiştir. Ama boyu 2 metreye, kilosunun 50 kg ‘a yakın bir türünün olduğu da bilinmektedir. Boylarının 1.5 metre civarında olduğu düşünülerek büyük balıklar denilmiştir. Balık pulu örneklerinin analizlerine dayanarak Sphyraena barracudalar’ın en az 14 yıl yaşam süresinin olduğu saptanmıştır. Olgun cinslerinin boyu yaklaşık 60 cm dır. Bu boyda erkekler yaklaşık 2 yıl, dişiler ise yaklaşık 4 yıl kalırlar.

Yemek Alışkanlıkları:

Sphyraena barracudalar düzenli olarak yakaladıkları küçük ton balıklarıyla, tekir balıklarıyla,ringalarla, ançüezlerle beslenirler. Sphyraena barracudalar büyük ağız açıklıkları ve keskin dişleri ile büyük balıkları ikiye bölerek  de beslenirler. Fırsatçı bir yırtıcı hayvan olan bu balıklar su kolları boyunca besin bulabilirler. Genellikle avlarının yerini bir görüşte saptayabilirler. Vücut planları hız için çok uygundur ve hızlarının 36 mil kadar olduğu tahmin edilir.

Üremeleri:

Yumurtlama yeri ve zamanı çok iyi saptanamamıştır. Yumurtalarının açık denizlerde, denizin derin yerlerinde olduğu sanılır. Olaylar gösterir ki; bu balıklar mevsimsel yumurtlar ve baharda ürerler. Yumurtlama olayı sırasında Sphyraena barracudalar yumurtalarını açık denizde daha önceden bırakılmış yumurtaların üstüne bırakırlar ve orada döllenmesini sağlarlar. Yeni yumurtadan çıkmış lavra, büyükleriyle benzerlik gösterir. Lavralarını, avcılara av olmaması için güvenli bir yer olan kullanılmayan haliçlere bırakırlar. Erginler 1.3 cm boyunda olduklarında büyüklerinin bir minyatürüymüş gibi tanınmaya başlarlar. Sphyraena barracudalar 3 cm ve 5 cm boyları arasında olduklarında topluca haliçleri terk edip,açık denizlere hareket ederler. Bu balıklar hayatının ilk yıllarında rizofora ve deniz otlarının arasında bıraktıkları artıkları harcarlar. Hayatlarının ikinci yılı boyunca yetişkinliklerini geçirmek için derin resif alanlarına hareket ederler.

Sphyraena barracuda deniz otlarının arasında geziniyor.

Sphyraena barracudalar’a Zararlı Yırtıcı Hayvanlar:

Ergin Sphyraena barracudalar’dan daha büyük ve daha hızlı olan az sayıda yırtıcı hayvan vardır. Köpek balıkları ve ton balıklarının küçük ergin Sphyraena Barracudalar’la beslendiği bilinir. Olgunlaşmamış Sphyraena barracudalar muhtemelen kıyıya yakın yerlerde yaşayanları yırtıcı hayvanlar tarafından avlanır.

Karayiplerdeki köpek balığı resifleri: Sphyraena barracudalar’ın avcıları

İNSANLAR İÇİN ÖNEMİ:

Her ne kadar Kuzey Amerika sularında ticari olarak paha biçilmez olsa da, oltayla Sphyraena barracudalar’ı avlamak avlayana büyük itibar sağlar. Misina, makara ve çubuktan oluşan el oltalarıyla veya ağlarla avlanabilirler. Sphyraena barracudalar’a bazı yollarla ciguatera zehri bulaşabilir. Bu zehir biyolojik birikim sayesinde tropikal denizlerde yaşayan diğer balıkların etlerine de bulaşır. Ayrıca deniz algleriyle veya diğer deniz otlarıyla beslenen otçul balıklarda ve deniz dinoflagellatlarında da aynı zehire rastlanmıştır.Yüksek miktarda ciguatera zehiri içeren baraj göllerinde yaşayan balıklarla beslenen diğer balık türlerinin üyeleri besin zincirinin en üst seviyesinde bulunur. Zehirlenen insanlar birkaç gün içinde midelerinden rahatsızlanıp halsiz kalırlar. Zehirlenme belirtileri en geç bir hafta içinde ortaya çıkar.

Dalgıç Sphyraena barracuda ile beraber.

İNSANLAR İÇİN TEHLİKELERİ:

Sphyraena barracudalar’ın insanlara saldırdıkları nadir görülmüştür. Meraklı ve görüp yönelme yetisi iyi olan bu balıklar, dalgıçlar tarafından doğal ortamın izlendiğini fark ederse güveni sarsılır. Bazen de çok sık saldırı meydana gelir. Dalgıç bıçağı gibi parlayan objeleri, doğal ortamından besin çalan diğer mızraklı balıkların parlayan mızrağına benzetirse dalgıca saldırır. Bunun gibi kazalarda balık dalgıca hızla vurur. Bunun sonucunda dalgıcın bazı dokularında yırtılma veya bazı zararlar meydana gelir. Bu balıkların öldürücü saldırıları nadirdir. 1947 yılında batıda ve 1957 yılında da Kuzey Carolina sahillerinde bu balıklara bağlı ölümler meydana gelmiştir. Bu balıklarının saldırılarının en iyi kaydedilmiş olanı, 1960 yılında Florida Pompano sahillerinde serbest bir dalgıcın başına gelmiştir. Bu balık dalgıcı iki kere ısırmış ve 31 dikiş gerektiren bir yaraya yol açmıştır. Bunun gibi nadir oluşan saldırılar. Kolayca alınan basit önlemlerle önlenebilir.

FLORIDA MUSEUM OF NATURAL HISTORY

ÖZGE SARICA

04-01-4456