Porphyra

Bu sayfadaki bilgilerin Powerpoint Sunumunu (ppt dosyasını) www.sunumbankasi.net adresinde bulabilirsiniz

You can find the powerpoint presentation of this web page content at www.sunumbankasi.net

-Kırmızı algler alglerin en gelişmiş bölümüdür. Genellikle filamentli veya yaprak şekilli makro alglerdir.

            -Kırmızı algler dünya denizlerinde geniş dağılım gösteren bir gruptur. Kırmızı alglerin %95 inden fazlası denizlerde yaşar.Köksü yapıları ile bentik bölgenin sert substratumlarına kendilerini tespit ederler.

            -Kırmızı algler düşük şiddetteki ışıkta da gelişebilirler. Dolayısıyla diğer alglerden farklı olarak denizlerin daha derin bölgelerinde yaşayabilirler. Ancak bazı cisler tatlı sularda da yayılış gösterebilirler.

            -Hücrelerin çoğu tek nukleusludur. Ancak bazı ordoların    –Gelidiales ve Rhodymeniales-  üyelerinin yaşlı hücrelerinde çok sayıda nukleus bulunur.

            -Bütün hücreler geniş merkezi vakuol taşırlar.

            -Basit formlarda yıldız şeklinde tek bir kromatofor ve renksiz pirenoidler bulunabilir.

            -Kırmızı alglerin çoğunun ekonomik değeri vardır.Karrageen , Agar agar ve Agar benzeri Fronagar ve Agaroid pek çok tür kırmızı algden elde edilebilir. Tıpta ve biyolojide besiyeri olarak, pasta yapımında, konservecilikte, ilaç sanayisinde kullanılırlar.

Kaliforniya’nın San Diego şehrinin intertidal zonundan bir kırmızı alg olan  Gelidium pulchrum .Gelidium  agar agar olarak adlandırılan polisakkarit için hasat edilen bir kırmızı alg türüdür.

Agar agar olarak adlandırılan kurutulmuş agar Asya’daki yiyecek dükkanlarında satılır.Malezya kökenli olan ‘agar agar’ isminin anlamı jöle, pelte demektir.

Soldaki: Kaliforniya’nın güney kısmındaki kayalık interdital zonda bulunan bir kırmızı alg üyesi olan Porphyra perforata ‘nın kurutulmuş bir parçasıdır.Japonya’da ‘nori’ olarak adlandırılan Porphyra türleri yiyecek için kültürü yapılır.

Sağdaki: Paketlenmiş nori krakerleri ve Sushi yapmak için paketlenmiş nori plakaları.

“Irıs moss” (Chondrus crispus) (İrlanda deniz yosunu) Kuzey Amerika ve Avrupa’nın Atlantik kıyılarında yetişir. Carragen elde edilir.

Bangia fusca-purpurea ,koyu kahverengi veya siyah, saç şeklinde kayaların interdital zonunda yetişen algtir.Amerika’nın Atlantik kıyılarında yetişir. Benzer bir tür olan Bangia vermicularis ise Kaliforniya’nın Pasifik kıyılarında yetişir.

Kırmızı korallin algi (Pseudolithophyllum)

                                               PORPHYRA

            Porphyra yenebilir bir bitkidir!       

-Porphyra, çoğunlukla nori olarak bilinir, dünyada en geniş çapta tüketilen denizsel üründür.

-Çoğunlukla Asya yiyeceği, özellikle Japon yiyeceği, olarak bilinir ve Japonya da dev bir nori endüstrisi olarak başı çeker.Porphyra çok ilginç heteromorfik yaşam döngüsünün yanı sıra bir algden isteyebileceğiniz her şeye sahiptir.

PORPHYRA TAKSONOMİ

Kingdom:     Protista

Divisio:         Rhodophyta

Klassis:        Rhodopyceae          

Subklassis: Bangiophycidae

Ordo:             Bangiales

Familya:       Bangiaceae

PORPHYRA MORFOLOJİSİ

-Kırmızı, mor, erguvani ve esmer-kırmızı renkleriyle diğer alglerden kolayca ayırt edilebilirler.

-Tallus şekilleri ipliksi, silindirik, yapraksı veya disk gibi yassı olup, basit yapıda dallanma gösterirler.Tallusları anatomik bakımından merkezi ipliksi tip ve fıskiye tipine ayrılmaktadır.Oldukça karışık anatomik yapıları vardır.

PORPHYRA KİMYASI

-Porphyra’ nın  başlıca pigmentleri şunlardır;

Klorofillerden:   Klorofil a ve az miktarda Klorofil d

Karotinoidlerden: b karotin ve Lutein

Fikobilinlerden:       Fikoeritrin ve Fikosiyanin

-Klorofil a fotosentez için kullanılır.

-Çoğu zaman kırmızı renkli fikoeritrin klorofilleri ve karotinleri maskeler ve bu nedenle bitkiler çeşitli tonlarda kırmızı görünürler.Bu madde nedeniyle gruba

  ‘Kırmızı Algler’ denir .

-Bu bitkilerde bulunan fikosiyanin maddesi çok miktarda olduğu zaman bitkilerin rengi mavimsi-mor yada çok koyu kırmızı renkte görülür.

-Karakteristik pigment maddeleri olan Fikobilinler tilakoidlerin dış yüzeylerinde bulunan fikobilisomelarda lokalize edilir.

 Griffithsia pacifica (Florideophyceae). Fotosentetik lamelleri ve fikobilisomeları gösteren kloroplastın elektron mikroskobu görüntüsü.
Image copyright © 2000, C. M. Pueschel.

-Kırmızı alglerin hepsi ototroftur.Sadece birkaç tür kromatofor içermediği için parazit olarak yaşar. Bazıları endozik olarak da yaşayabilir ve hayvanlarda hastalık yapıcı etki gösterir.

-Fotosentez sonucu meydana gelen asimile ürünü glikojen yapısında bir karbonhidrat olan ‘Floride Nişastası’dır.

Griffithsia pacifica (Florideophyceae). Elektron mikroskop görüntüsü çok sayıdaki klorofilli (C) sitoplazmave nişasta(S).
Image copyright © 2000, C. M. Pueschel.

HÜCRE ÇEPERİ

-Porphyra ‘nın hücre çeperi birçok yönden söz etmeye değerdir.İki çepere sahiptir. Üst çeper müsilajımsı dış amorf madde ile protein yapıdadır.İçinde mikrofibrillerden oluşan bir sert tabaka vardır.Porphyra ’nın bazı türlerinde çeperde kireçte birikebilir.

HAYAT DÖNGÜSÜ

-Porphyra ‘ nın hayat döngüsü özellikle ekonomik değeri nedeniyle incelenmeye başlandığı ilk günden  beri yoğun olarak çalışılan bir konudur. Aslında Porphyra ’nın basit bir hayat döngüsü olduğu düşünülmekteydi; ta ki 1949 yılında Kathleen Drew-Baker Conchocelis rosea algini keşfedene kadar.Bu araştırma ile Porphyra ‘nın tallus safhası, karposporofit safhası ve Conchocelis safhası olmak üzere üç şekilli hayat döngüsüne sahip olduğu görüldü. (= tetrasporofit safhası, gametofit safhası, karposporofit safhası)

Conchocelis safhası hakkında temel bilgiler:

Diploid safhadır

Conchosporangia ‘ların üretildiği evredir

Conhcosporangia ‘lardan haploid conchospor ‘lar serbest bırakılır.

Conchospor ‘lar gametofit safhada gelişirler.

 Porphyra ‘nın Conhocelis safhası aynı zamanda diploid olan sporofit safhasına eştir. Renginin pembemsi renkten kırmızımsı renge değiştiği safha olarak da tarif edilir.

Conchocelis safhası conchosporngiumların ve içinde conchosporların geliştiği safhadır. Conchosporlar haploiddir ve gelişerek algin gametofit veya tallus safhası halini alır.

İNSAN TÜKETİMİ

Neden nori yiyoruz?

Nori ne gibi besin değerine sahiptir?

Porphyra nasıl tüketilir?

Porphyra ‘nın ilaç olarak kullanımı var mıdır?

Porphyra  nasıl üretilir?

Hangi çeşitleri yenebilir?

Neden nori yiyoruz?

Neden nori yendiğini hiç merak ettiniz mi?Neden kesinlikle bu alg? Porphyra ’nın tüketimi Çin’de milattan sonra 533-544 yıllarına kadar ulaşır.

Porphyra ’nın tüketim sebeplerinden biri hücre çeperinin düşük seviyede selüloz içermesi ve bu nedenle insanlar tarafından yenilebilmesinin ve sindirilebilmesinin kolay olmasıdır.

Diğer bir sebepse vücut için yararlı bazı maddeleri içermesidir.

Nori ne gibi bir besin değerine sahiptir?

Porphyra önemli miktarda protein, vitamin ve mineral içerir.Norideki C vitamini büyükçe bir portakaldakinden daha fazladır.

İçindeki yüksek miktardaki B vitamini ıspanakta bulunan A vitamini ile karşılaştırılabilir düzeydedir.

Nori içindeki serbest halde ve proteinlerdeki amino asitlerin miktarı kabaca sebzelerdekilere eşittir.

Norinin karakteristik tadının sebebi çok miktarda alanin, glutamik asit ve glisin maddelerinin birlikte bulunmasından kaynaklanır.

Bulunan bol miktardaki taurine karaciğer aktivitesi için etkilidir. Özellikle, safra kesesi taşının oluşmasını önlemede ve kandaki kollestrol seviyesini kontrol etmede etkilidir.

Aynı zamanda nori oldukça fazla miktarda, enzim fonksiyonları için gerekli ,çinko vb, zorunlu iz element de içerir.Organizmanın metabolik reaksiyonları için önemli olan manganez, bakır ve selenyum Porphyra ‘da mevcut olan elementlerdendir.

Porphyra nasıl tüketilir?

Nori, Çin ve Japonya gibi Asya ülkelerinin ürettiği ve sattığı başlıca üründür.Önce  toplanmış ve temiz suyla sedimentlerinden  ayrılmış nori iyice parçalanır ve kuruması için yayılır. Sonra, pişirilerek kızartılır ve tatlandırılır. Çoğunlukla üzerine tatlandırmak için pirinç serpilir yada sushi yapımında kullanılır.

Asya kültürünün yanında diğer milletlerde Porphyra ‘yı yiyecek olarak kullanır.Irlanda ’da porphyra ‘aver’ olarak adlandırılır yağda kızartarak veya jöle sosuyla servis yaparak yenir.

Porphyra ’nın ilaç olarak kullanımı var mıdır?

Porphyra birkaç ilaca yardımcı olarak kullanılır.Porphyran olarak adlandırılan kompleks galaktan olan sülfat polisakkarit içerir.Porphyran’ın hayvansal vücutlardaki fizyolojisi şu an için net değildir.Ancak araştırmalar devam etmektedir.

Porphyra ’dan izole edilen bir diğer madde de porphyosin dir.Bu maddenin ülser önleyici aktivite sergilediği ortaya çıkarılmıştır.Bununla beraber  yapılan araştırmalarda Porphyosin ‘in strese bağlı ülserde etkili olmadığı saptanmıştır.

Porphyra nasıl üretilir?

Porphyra Japonlarca 300 yıl, Çinlilerce 200 yıldır üretilmektedir.Porphyra ‘nın modern üretimi ise 1960’lara kadar ,Conchocelis safhası bulunana dek, yapılmamıştır. Conchocelis safhasının bulunması bilim adamlarına kontrol altındaki şartlarda norinin nasıl yetiştirileceğine karar verebilmelerine yardımcı olmuş ve böylece norinin Japonya ve Çin’de önde gelen en büyük endüstri olmasına da olanak sağlamıştır.

Hangi çeşitleri yenebilir?

Çin ve Japonya ‘da ticari kültürü yapılan 7 önemli tür vardır.

Porphyra yezoensis

Porphyra tenera

Porphyra haitanensis

Porphyra pseudolinearis

Porphyra kunideai

Porphyra arasaki

Porphyra seriata

PORPHYRA YETİŞTİRİCİLİĞİ

Porphyra yetiştiriciliği özellikle Çin ve Japonya olmak üzere Asya ülkelerinde önemli bir endüstri haline gelmiştir.

Dikkate alınacak başlıca gereksinimler şunlardır:

Substratum

Sıcaklık

Işık

Gübre

Zararlı otların kontrolü

Hastalık kontrolü

Porphyra ’nın birçok farklı türünün kültürü yapılabilir.Çoğunlukla iki farklı yöntem karıştırılır.

Substratum:

Substrat en önemli özelliktir. Uygun ortam sağlar. Ayrıca yetiştiricilikte substratın kolayca kullanılmaya uygun ve ekonomik olması önemlidir.

Sıcaklık:

Sıcaklık sporların serbest hale geçme zamanın belirlenmesi açısından son derece önemli bir özelliktir.

Işık:

Porphyra ’nın tallus safhası yüksek ışık yoğunluğunda daha iyi uyum sağlar.Bu yüzden yetiştiricilikte, noriyi taşıyan sal benzeri bir yapının maksimum ışık alabilmek için su yüzeyinin kenarında bulunmasına ihtiyaç duyulur. Ayrıca, sporların serbest hale geçmelerinde ve maksimum spor üretiminin sağlanmasında ışıklanma periyodu da önemlidir.

Gübreler:

Su bitkisi kültür yetiştiriciliğinde gübre kullanımı yeni bir alandır.Porphyra çoğunlukla Laminaria ile birlikte zerrecikler halinde gübrenin püskürtülmesiyle gübrelenir.

KAYNAKLAR: