NOCTILUCA

 

 

 

 

 

               

 

    SİNONİMLER: Pyrrophyta , Dinophyta , Dinoflagellata

 

      DINOFLAGELLATLARIN ÇEŞİTLİLİĞİ

 

           2000'e yakın dinoflagellat türü bulunduğu , 125 genus altında toplandığı bilinmektedir. Deniz ve tatlı sularda serbest , bir kısmıda diğer protistler ve metazoonlarda simbiyont veya parazit olarak yaşayan tek hücreli kamçılılardır. Az bir kısmıda koloni şekillenmesi görülür. Koloni oluşturanlar küresel ( kokoid ) yahut ipliksi ( filamentöz ) şekilli olup ototrofiktirler. Ototrofik türler kahverengi , ototrofik olmayanlar ise renksiz veya pembemsidir.

               Dinoflagellatların diğer protistalarla akrabalığı tam olarak bilinmemektedir. Dinoflagellatlarla ilgili bir kısım problem, sahip oldukları görülmemiş özelliklerinden kaynaklanmaktadır.

              Sistematiklerinde yaşanan zorluklardan biri hem botanik hemde zooloji çalışmalarına girip , iki alanda da kendi kurallarına göre isimlendirilip , sınıflandırılmasıdır. Ayrıca spor , polen , fosil halindeki türlerin sistemlerini araştıran polynologistlerinde bu konuda çalışması diğer bir karışıklılığı yaratır.

             Grup içindeki sınıflandırmalarda zırhı oluşturan kılıf tabakasının sayısına ve düzenine güvenilmektedir. Gösterdiği tabakalaşma genusların karakterize edilmesinde kullanılmaktadır. Bu tabakalaşma aynı zamanda grubun evrim hipotezinin oluşturulmasında da kullanılmıştır;buna göre 2 esas tabakaya sahip dinoflagellatların (Prorocentrales) bugünkilerin ataları olduğu kabul edilmiştir.

            Fosil raporlarında yaygın olarak silurian zamanında acritarch (tam emin olunmayan microfosil orjinli ) olarak görülmüştür.

                  

                                     

 

        

             DINOFLAGELLETLAR        

         Sitoplazmik özellikleri tipik ökaryotiktir.Hücreleri tübüler kristalı mitokondriler ve çoğu kez benzersiz kahverengi plastitleri içeren oldukça karmaşık bir yapı sergiler. Hücre zarının hemen altında bir alveol tabakası ve bunun altında uzanan az veya çok sayıda mikrotübüllerden oluşmuş ökaryotik bir peliküle sahiptirler. Bu pelikül yapısı siliyatların ve sporozoonların pelikülünü çağrıştırır. Alveoller içerisinde polisakkarit , çoğunlukla selüloz yapıda plak benzeri depo maddeleri bulunur.Bu plaklar bazen silisyumla güçlendirilir ve organizmayı kısmen yahut tamamen kşatan daimi bir zırh şekillendirebilirler. Buna teka (theca , kabuk),testa veya amfiezma (amphiesma) gibi adlar verilir. Tekalı türler için karakteristik oldukça karmaşık ve yüksek derecede şekillenmiş tekal plak modellerine sahiptir.Her bir türde karakteristik bir Apikal Por ,bir Epiteka ve Hipoteka görülür. Bununla birlikte pek çok dinoflagellat türünde teka bulunmaz. Çoğu dinoflagellatlar ayrıca sert ve dayanıklı kistler şeklindedir.

            Dinoflagellatlarda çeşitli ve ilginç olan diğer bir özellik çoğunlukla tatlısu ve bazı denizel türlerde görülür.Peliküler ve amfiezmal vakuollerden başka Pusul olarak adlandırılan ve bazen karmaşık sistemler halinde şekillenmiş olan vakuollere sahiptirler. Bunların kontraktil vakuollerine benzer bir işleve ( ozmoregülasyon =su geçişinin düzenlenmesi) sahip olduğu düşünülür. Bununla birlikte pusuller nadiren şişer ve küçülürler , düzenli kontraksiyonlar geçirmezler.

          Dinoflagellatlarda bu özelliklerin dışında siliyatlardakine benzer trikosistler ve mukosistler (Oxyrrhis marina'da ) ayrıcabirkaç cinste nemotokistler mevcuttur. Dinoflagellatların sadece bir kısmında , salkus yanında bulunan ve görünüş olarak avın hareketini izlemede iş gören nokta gözler (stigma ve ocellus) bulunur.Çoğunlukla karetonoid pigmentleri içeren ışığa duyarlı globül yapıları ve kloroplast içinde bulunan globül veya zar dizileri şeklinde basit nokta gözler bulunmasına karşın bunlar karmaşık yapdadır. Bunlarda mercek ve granül pigment granüllerine bir retinoidden oluşan Ocellus bulunur. Mercek şeklini değiştirebilir, retinoid merceğe doğru serbest hareket edebilir ve ocellus bütün olarak hücreden farklı yönlerdeki noktalara doğru çıkıntı yapabilir.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         

 

                                     

 

            Bazı dinoflagellatlar fototrof , bazıları ise heterotroftur. Fotosentetik tabiatlı türlerde kahverengi plastidler mevcuttur. Bu plastidlerdeki pigmentler arasında genel olarak klorofil a ve c,B ve a-karoten ,birkaç ksantin (diadinoksantin , diatoksantin , dinoksantin ,fukoksantin ,neofukoksantin neoperidinoksantin ) ve peridinin olarak isimlendirilen dinoflagellatlara özgü bir karotenoid bulunur. Fotosentetik türler ,plastidlerin pyrenoid adı verilen özellşmiş bir bölgesinde nişasta şekillendirir ve depolar. Heterotrofi renksiz yada pembemsi türler tarafından gerçekleştirilir. Ayrıca pek çok fotosentetik türlerde diğer organizmaların sitoplazmasını özümleyebilir. Ozmotrofik beslenmenin gerçek boyutu bilinmemekle birlikte fagotrofik beslenme oldukça yaygındır. Fagotrofik beslenme gösteren bazı türlerde , kalınca bir kamçıyı andıran fakat yapısal olarak oldukça farklı bir sitoplazmik organizasyona sahip özelleşmiş beslenme organelleri ( lamelliopodium ,pedunkul ,tantakül) bulunur. Bu yapı hücredeki pordan çıkartılan ve  besin partiküllerinin tutulmasına yardımcı olur.Protoperidinium gibi tekalı  formlar sulkus kısımlarından avlarını kuşatan ve onları sindiren perde benzeri bir lamellipodium çıkarırken  çıplak formlar örneğin NOCTİLUCA kavrayıcı bir tentakül ile avlarını kavrayabilirler yada Gymnodinium da olduğu gibi bir suktor tentakülünü andıran mikrotübüllerle döşeli tüp şeklindeki bir pedunkul yardımı ile sıvıları emebilirler. 

         DINOFLAGELLATLARDA KAMÇI

        Dinoflagellatlar en azından yaşam döngülerinin bir kısmında iki adet kamçıya sahiptirler. Kamçılar protein iplikten oluşmuştur ve hareket için manevra yeteneğine sahiptir.

          İki kamçı yapı ve hareketleriyle birbirinden farklıdır. Kamçılardan biri yassılaşmış , şerit şeklini almış ve hücreyi halka şeklinde kuşatan karakteristik bir oluk yada kuşak (cinglum ) içinde hücre yüzeyine bağlı olarak uzanır ve hücreyi iki önemli bölüme ayırır. bu kamçı dönme , manevra ve ileri gitmeyi sağlar. Diğer kamçı ise ilkinin çıktığı noktaya yakın olacak şekilde uzanır. Pasteriore yönelmiş olan kamçı öne ve arkaya çarparken dinoflagellatı ters yönde iter (anteriore)

         Kamçıların hareketlerinin birleşmesi dinoflagellatların yavaşça kendi ekseni etrafında dönerek suda hareketine neden olur ve grup ismi buradan doğar. [Şube ismi Yunanca -dinos : hızla dönmek veya girdap gibi dönerek hareket etmek , Latince - flagellum:kamçı veya kamçı ile hareket etmek ]

       DINOFLAGELLATLARDA   NUKLEUS

    Dinoflagellatlar şüphesiz ökaryotik hücreler olmalarına karşın , nukleus organizmaları oldukça idiosinkratik (=özel durumlu)'tir Hemen hemen bütün ökaryotik hücrelerde DNA 10 nm genişliğinde fibriller ve bunları örten 4-5 çeşit histonproteinleriyle daha da karmaşıklaşmış bir yapı (nukleozom ) halinde organize olurken ,Dinoflagellatlarda DNA fibrilleri 2,5 nm genişliğinde olup diğer ökaryotlarda bilinen 4-5 histon tipinden farklı olarak oldukça düşük miktardaki özel bir bazik protein ile örtülerek dahada düşük bir organizasyon görülür. Bu anlamda Dinoflagellat DNA sı bakterininkilere benzer bir düzenlemeye sahiptir.

     Ayrıca diğer ökaryotlardan daha fazla sayıda DNA bulunur ve nukleus genelde hücrenin yarı hacmini kaplar. Basit bir Dinoflagellat nukleusunda 12-400 arası kromozom bulunabilir.Bunlar dağınık değil nukleus membranına bitişik durumdadır. Genetik materyal ,interfaz dahil daima kromozomlar halinde yoğunlaşır ve mitoz bölünme nukleus kılıfı kaybolmadan ekstranuklear iğ ipliği ile gerçekleşir  (kapalı mitoz). Bu değişik  nuklear durum "Mezokaryotik (dinokaryotik) devre " olarak adlandırılır ve bunun prokaryot ile ökaryot arasında geçiş olduğu düşünülür.

         DINOFLAGELLATLARIN ORJİNİ

        Fotosentetik dinoflagellatların orjinini açıklamada endosibiosis teorisinden yararlanılır. Bu teoriye göre ,bütün mitokondri ve plastidler organizma tarafından yutulmuş ama sindirilmemiş bakterilerden kökenlenmektedir. Bu bakteri , yutan organizmayla simbiyotik yaşama geçmiştir. teori iki membranlı mitokondri ve plastidi de açıklamaktadır.Buna göre içteki membran bakteriye , dıştaki ise konağa aittir.

          Dinoflagellatlarda plastidin etrafında üç katlı zar, içinde nukleus benzeri cisimcik bulunmaktadır, bu cisimciğin ikinci endosimbiosis olayını üstlendiği ileri sürülmektedir. Sadece Chromistada bulunan klorofil-c ve fukoksantin bulunmasından beri plastidler büyük olasılıkla yutulmuş diatom veya Chrysophyta dır. Bu grupta farklı olan sarı pigmentlerden peridinin ve dinoksantin bulununcaya kadar dinoflagellatlar arasında endosimbiosis olayının bir kere olduğu düşünülmekteydi.

       Phylogeny deki son düşünceye göre dinoflagellatların protistler içindeki yeri Alveoloteslerin içinde Apicomlesca ,Ciliata ve Foraminiferalarla birliktedir.

 ÜREMELERİ

      Genelde haploid tek hücreler mitozla bölünür. Çoğalma tipik olarak posteriora doğru ilerleyen uzunlamasına ikiye bölünme ile olur. Bazı zırhlı formlarda tekal plaklar kardeş hücreler arasında paylaşılır. Diğer bazılarında ise bölünme öncesi zırh bütünüyle dağıtılır ve her biri daha sonra bütün bir teka oluşturur.

         Birkaç türünde eşeyli coğalma görülür. Gamet formu 1N vejetatif hücreledir. Izogamet ve anizogamet görülür. Gametler kaynaşıp 2N li zigotu oluşturur. Mayoz sonucu haploid bireyler oluşur.

       NOCTILUCAcinsine dahil olanlar haricindeki tüler zigotik (sinsisyal) mayozla çoğalan haploid organizmalardır. NOCTILUCA türleri ise gametik ( terminal) mayoz la çoğalan diploid canlılardır.

     Tipik formlarda zigot , iki küçük biflagellat gametin birleşmesiyle meydana gelir ve iki uzunlamasına kamçısı ile yüzerek gelişir ve kalın bir kist duvarı şekillendirir. Oluşan bu yapıdan mayoz sonucu 1,2,4 veya daha fazla sayıda (8,16,32,64...) kamçılı hücreler (Dinosporlar) oluşur. Cryptecodinium hariç diğer dinoflagellatların büyük bir kısmında arka arkaya iki mayoz bölünme meydana gelir. Bununla birlikte parazitik bazı türlerde (Syndinium , Blastodinium ) sporulasyon çok sayıda ardılış mayoz bölünmelerle olur. Bazı türlerde eşeysiz kistlerde şekillenebilir  ,bunlar geçiçi dinlenme safhaları olarak değerlendirilir.

     BİYOLUMİNESANS (BİYOLOJİK IŞIMA)

     Erken zamanlarda gemiciler tarafından rapor edilmiştir. Geceleyin açık denizlerin dalgaları arasında ışık pırıldamalarına neden olur. Deniz dinoflagellatlarında görülür. Tatlı sularda bu olaya pek rastlanmaz. Hücre rahatsız edildiğinde dışarı kısa (0,1 sec) mavi beyaz kıvılcım şeklinde (474nm ) ışık verir.

        BİYOLOMİNESANS REAKSİYONU

      Lipit benzeri Luciferinin ( protein )  Lusiferaz enzimiyle parçalanmasıyla foton şeklinde ışık salınır.

          Luciferaz =Luciferin+02Luciferin+foton

              

     

 

 

 

 

 

 DİNOFLAGELLATLARIN SINIFLANDIRILMASI

   

            Tipik dinoflagellatlar nukleuslarının varlığı ve yokluğuna göre 3 sınıfa ayrılmıştır.

 

                                 1.CLASSIS: Blastodiniphyceae

                                 2.CLASSIS: Noctiluciphyceae

                                 3.CLASSIS: Dinophyceae

 

 

               CLASSIS :BLASTODINIPHYCEAE

 

                      Ototrofik veya heterotrofik parazit dinoflagellatlardır. Hayat devrelerinin sadece bir döneminde dinokaryona sahiptir (bulaşıcı dinospor safhası). Genelde hücre dışı parazitleri olan bir grup konağa saldırı organelleri ile saldırır.

                      Copepod bağırsaklarında , annelid ve balıkların üzerinde bulunur.

                      Örnek :Blastodinium

   

              CLASSIS : NOCTILUCIPHYCEAE

 

                      Serbest yaşayan bol vakuollü hayatının belli dönemlerinde dinokaryon olan organizmalardaır.

                     Örnek : NOCTILUCA ;Biyolüminesens yaparlar.Gametler sadece dinokaryona sahiptir. Vejatatif hücreler diploiddir.

            

             CLASSIS : DINOPHYCEAE

                      

                     Bütün hayatı boyunca dinokaryonlu tipik dinoflagellattır.

                     4 subclassise ayrılır:

 

                    Subclassis 1:Gymnodiphycidae ; Genelde tekasız ,pekçok amphiesmal vasküllü dinoflagellatlardır. Selüloz tabakaları ya yoktur yada çok incedir. Amphiesmal vaskülleri rasgele düzenlenmiştir.

                    Örnek: Gymnodinium

 

                    Subclassis 2:Peridiniphycidae ;Önemli tekalı dinoflagellatlardandır. Tekal tabakalı amphiesma bulunur. Teka tabakası 5-6 enine sıra oluşturur.Cingulum ve sulcus bulunur.

                    Örnek :Peridinium, Gonyaulax

 

                    Subclassis3:Dinophysiphysidae ; Anterior cingulum , sulcus ve saggital cisim hücrede çizgi şeklinde uzanır. Kamçı ortadan enine çıkar.

                    Örnek : Dinopysis

 

                    Subclassis 4 : Prorocentrophycidae ;Saggital cisimli ,cingulum ve sulcusu bulunmayan organizmalardır.Apikal olarak iki kamçı taşır. Az miktarda tekal tabaka vücudu oluşturur.

                    Örnek : Prorocentrum

 

 

                    DIVISIO           :DINOFLAGELLATA 

                    CLASSIS        :NOCTILUCIPHYCEAE

                    GENUS           :NOCTILUCA

         

                   Deniz harikalarından olan küçük varlık Noctiluca'binlerce gece ışıkçığı' olarak da bilinir. Ufak gözle görülebilir. 1-1,5mm çaplı tek hücreli bir algtir. Milyonlarca Noctiluca'nın oluşturduğu yüzen sürü denizde parlaklığa neden olur. İlk örneği yassılaşmış küresel bir vücut şekline sahip olup , bir zırhla çevrili ve karmaşık yapılıdır.

                   Kendilerini iki (veya daha fazla ) kamçıyla iterler.Kamçılardan biri aşağı doğrudur, diğeri spiral şeklinde hücreyi ekvatordaki bir oluk boyunca çevreler. Noctiluca değişik bir vücut yapısına sahiptir. Gaz kescikleri taşır ve bunlar su yüzeyinin altında yüzmesini kolaylaştırır. Kamçının aksi tarafında içe doğru çöküntülü peristom bulunur.Sitoplazmayla kalın pelikül arasını jelatinimsi bi yapı doldurur.Sitoplazmanın uzantıları jelatinimsi bir yapı üzerinde hatlar oluşturur.

                   Taşıdığı iki kamçıdan biri oldukça kalındır. Bu geniş kamçı net görülebilir. Fakat diğeri bu kadar farkedilebilir değildir.  

 

  

 

 

                 Volvox gibi bu organizma da bitki yaşamına meyillidir.Noctiluca hetetrofiktir yani diğer organizmalarla beslenir.Kamçılar besininin almında da görevlidir.

                 Geniş tek hücreli yapısı olması nedeniyle çalışmak için ilginç organizmalardır. Su yüzeyinden plankton ağları veya iyi eleklerle yakalanabilir ve güçlü büyütücü gözlüklerle kolayca gözlenebilir.

 

 

 

 

        RED TIDE NEDENİ OLAN NOCTILUCA SCINTILLANS İLE KIYISAL DENİZLERDE BESLEYİCİ ELEMENTLERİN YENİDEN DOĞUŞU

 

          Noctiluca scintillans 'ın hücre sıvısı içeriğinde amonyum nitrojen , fosfat ve silikat bulunmaktadır.Noctiluca scintillans 'ın hücre bolluğunun su yüzeyindeki tabakada bulunan nitrojen ve fosfat konsantrasyonuyla ilgili olarak bilinmektedir. N. scintillans  parçaları enüst katanında(0-10cm)çevreyi kuşatan deniz suyuna göre  16-20 kez daha fazla konsantrasyonda amonyum nitrojen ve fosfat sağlamaktadır. Parçaların içindeki silikat konsantrasyonu , hücreyi çevreyen sudakine yakındır. N. scintillans 'daki fecal pellet yenen diatomlarla doludur. (Thalassiosira 'da scanning elektron mikroskopla gözlenmiştir.) Fecal pellatin tamamen diatom hücreleriyle dolu oluşu gözle bile görünür düzeydedir.Bu N. scintillans 'ın fecal pelletinde bulunan sindirilmemiş diatomlardan çıkan silikayı ve böylece Red Tide paketlerinde gözlenen yüksek silikat konsantrasyonunu açıklamaktadır.

 

 

 

 

         DINOFLAGELLATLARIN TOKSİK ETKİLERİ VE RED TIDE OLAYI

 

           Toksik tek hücrelilerin çoğu Dinoflagellata ordosunda bulunmaktadır. Bu organizmalar kutuplardan tropiklerdeki denizlere kadar geniş bir yayılım gösterirler.Toksik dinoflajellatlar bazen meterolojik  koşullar yada öteki faktörlerin etkisiyle aşırı derecede çoğalırlar (bloom ) Bu olay "RED TİDE ","REDWATER: KIRMIZI SU " veya "BROWN WATER" kahverengi su olarak bilinir. Bununla beraber aşırı çoğalma bazı tek hücrelilere ve bir takım ekolojik faktörlere bağlı olarak sarımtrak ,yeşilimsi, mavimsi hatta süt renginde ortaya çıkabilir. Bu tek hücrel canlılar aşırı çoğaldıkları zaman buldukları yerlerde balıklar ve öteki deniz canlıları üzerinde kitlesel ölümlere neden olabilirler.

                     Nehir ağızlarında yada bunlara yakın bölgelerde ve körfezdeki sığ sularda özel koşulların oluşmasıyla su kütlesi besin tuzları bakımından zenginleşir. Özellikle evsel atıkların ,endüstriel atıkların artması ile sudaki nitrat ,fosfat ,bakır, demir, potasyum, silisyum ve B vitaminleri de artar. Bu ortamda eğer sıcaklık da yükselirse suda bir yada fazla türdeki fitoplanktonik canlıların çoğalaması sonucu ( 1-100 milyon /lt)su rengi kahverengiye dönüşür. Alan olarak bir bölge (koy-körfez ) veya birkaç milkare tabaka kalınlığı olarak birkaç cm ile 1 m arasında değişebilir. Devamlılığı 2 gün ile birkaç hafta arasında olabilir.

                     Halstead (Personel Communication ,1964 ) , plankton patlamasını  (ani alg çoğalmasını) gösteren bir takım koşulları listeledi. Bunlar su kitlesinde upwelling (suların yükselmesi) veya öteki faktörlerin getirdiği ortam koşulları , besleyici tuz konsantrasyonlarının değişmesi su sıcaklığı ve güneş ışığlarının girginliğinin değişmesidir. Bu faktörler , çalkantı ,görüş, yüzey aydınlatması , fitoplanktonun kendisini fotik zonun ötesindeki derinliklere pasif olarak indirmesi ve zooplankton populasyonunun aktif çoğalması üzerinde etkilidir.

                     Denizdeki yaşam süresince plankton çoğalmasının kitlesel ölümlere neden olduğu oldukça fazla tartışılmaktadır. Faktörler arasına sudaki oksijenin azalmasıda eklenebilir Ya cok sayıda zooplankton varlığından yada ölmüş balıklar ve bunlar tarafından çürümüş (bozunmuş) maddelerin suya salınıverilmesinden dolayı oksijen azalabilir. Tek hücreliler tarafından zehirli bir madde üretilmesi veya plankton ile birlikte balıkları örten ince bir oksijensiz tabaka canlı organizmaların ölmesine neden olabilir.

                    Kırmızı su olayının sebebi olan organizmalar Dinoflagellat grubundan Ganyoulax , Gelidinium ,Peridinium , Noctiluca gibi tek hücrelilerdir. Pasifik ,Hint,Atlas Okyanusların kıyılarında daha sık rastlanan red-tide olayına 1967-1977 yıllarında Akdeniz'de , İspanya , İtalya ,Fransa ,Mısır  ve Türkiye limanlarında mart -ağustos aylarında görüldüğü Jacques-Sornia tarafından rapor edilmiştir.

                  Protocentrum triestinum , Pletodinium nucleovolvatum , Protoperidinium ovatum Protoperidinium depressum ,Noctiluca scintillas , Ganyaulax polyedra , Gymnodinium sp. ,Dinopysis lenticula , Exuviaella sp. ,Cochlodinium sp. türlerinin olaya neden olduğu bildirilmiştir.

                  1980-1984 yılları arasında İzmir Körfezinde red-tide oluşturan organizmaların türlerini saptamak için yapılan çalışma sonucu Dinoflagellatlardan;Ceratium furca , Goyulax polyedra , Goyulax tamarensis , Goyulax spinifera , Noctiluca scintillans ,Peridinium steini, Peridinium trochoideum , Prorocentrum micans , Siliatlardan; Mesodinium rubrum saptanmıştır.

                  Yaz ve sonbahar aylarında İzmir körfezinin iç bölümlerinde Gonyaulax tamaresis türü 10.106 hücre/lt , Gonyaulax polyedra 600.103hücre /lt olarak bulunmuştur. Bu , ortamda bulunan yüksek bir değer olup dikkatli olunmalıdır.

 

 

 

 

 

         

 

       

                                                                                       

 

 

 

                                                                                                                                                                                                                               

 

Doğu Sound'ta Noctiluca scintillans' ın oluşturduğu bir ani alg çoğalması

 

 

20 Haziran 1998 de saat 9.00 da  Doğu Sound ta çekilmiştir.

rüzgar yoktur. Bu yüzden Noctiluca scintillans deniz yüzeyinde birikmiştir.

 

 

 

 

Doğu Sound'ta 20 Haziran 1998 'de saat 10.45 dolaylarında botun

arkasından çekilmiştir. Rüzgaz kuzeye doğru 3-4 m/s lik hızla

esmektedir.

 

 

TOKSİNLERİN CANLILAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

         Deniz hayatında bir düzine dinoflagellat türünün toxin ürettiği , bunların oluştırduğu bloom durumlarının zehirli red-tide 'da ve yüksek oranlı ölümlere neden olduğu bilinmektedir. Birçok dinoflegellat toksini ya felçle sonuçlanan sinir tahribatı yada solunum yolu tahribatına neden olur.

    Balıklar ve diğer omurgalılar bu toksinlere hassastırlar. Bazı basit dinoflagellatların hücre yoğunlukları, bazı hayvanlarda (özellikle Mollusca'da) birikme yapar ve bunların vücut toksini olarak verirler. Mesela , yaz ayları boyunca Saxodomus yiyen insanların , felç edici Saxitoxine maruz kaldıkları , bu saxitoxinin Ganyaulax tarafından üretildiği , Saxodomus'un yemesiyle hayvanın dokularına geçtiği bilinmektedir.

       Saxitoxinin iyi bilinen bitki toksinlerinden kürar ve sitrikininden 50 kat daha öldürücü etkiye sahiptir.

     Son  çalışmalar  bazı kuşkulae ortaya koymuştur. Cyanobacterium lyngbyanın , ciguatera toxinin kaynağı olduğu ve kırmızı Lutianusta bulunduğu tahmin edilyor. Lyngbya zaman zaman bir tür deri iltihabı olan 'yüzücü kaşıntısı ' yapar. Fakat bunun Hawaii 'de yaz aylarında ciguatera toksini üretmesi büyük bir soru işareti olmayı sürdürmektedir.

         Bir dinoflagellat türü olan Gambierdiscus da yakın adaylardan biri olarak görülmektedir.

       

     DINOFLAGELLAT TOXİNLERİ

 

Toxin-PSP

         Paralytic Shellfish Poisoning , Alexandrium sp. tarafından üretilir. Asıl toxini saxitoxindir, nerotoxin özelliği vardır , aynı zamanda solunum bozukluklarına neden olabilir. Bloomlar mevsimsel olarak New England sahillerinde meydana gelir. Canada 'nın doğusu ve kuzeybatısı sahilleri ve bütün dünya sahilleri etki altında bulunmaktadır.

 

Toxin-Brevetoxin

       Nerotoxik Mollusca zehiridir. Brevetoxin Ptyhodiscus sp. tarafından birleştirilmiştir. Balıklarda ve memelilerde öldürücü olabilir. Brevetoxin buharlaşabilen böylece hava yoluyla taşınabilir özellikli bir toxindir.

 

Toxin-DSP

          Diorrhetic Shellfish Poisoning ; fosfataz inhibitörü olan Okadoic Asit (OA) 'den türevlenir. Prorocentrum ve Dinophysis türleri tarafından üretilir. Sindirim bölgesinde problemlere neden olur, öldürücü değildir. Plastidler OA üretip biriktirirler.Dünya çapında yaygındır.

 

Toxin-Ciguatoxin

             Tropikal Pasifik türü olan Gambierdiscus tarafından üretilir. Zehirlenme dinoflagellatları yiyen mercan kayalığı balıklarıyla olur.Duyusuzluk ve barsak problemlerine neden olur.

 

 

 

CALİFORNİA KÖRFEZİNİN DOĞU KIYISINDA GÖRÜLEN RED-TİDE

     Burada red-tide olayının 24 yıldır Guamays , 16 yıldır Mazatlan , California Körfezi kıyıları ve Mexico 'daki kayıtları bulunmaktadır.

         Sonuçlar 4 dominant türün 34 red-tide 'dı Guamays 'ta , 9 dominant türün 60 red-tide 'dı Mazatlan ' da saptanmıştır. En yaygın türün Mesodinium rubrum, toxic olanın Gymnodinium catnetum olduğu biliniyor. Noctiluca scintillans ve  Goyaulax sp. de ayrıca Guamays 'ta bulunuyor. Mazatlan 'da Scrippisiella trocoides , Prorocentrum dendatum, Ceratium tripos , Ceratium furca, Gymnodinium splendes ve Gonyaulax triacantha bulunuyor. Red-tide Guamays 'ta kış boyunca sık sık , Mazatlan 'da kış sonu ilkbahar başlarında meydana gelir. İki zamanda bölgede upwelling ile çakışır.Red-tide 'ın yokluğu Mazatlan 'da önemli yeri olan "El Nino "yla bağlantılıdır. Siliyatlar %11.4 'e çekilirken ,dinoflagellatlarda  %1,6 'dan  %3.8 ' e yükselmiştir.

         1979 ve 1990 arası kayıtlarda red-tide süreklik periyodu 3 günden 6 güne kadardır.

 

          Noctiluca scintillans ' a ait aşağıdaki resimler mikroskopta , faz-kontrast optiği kullanılarak çekilmiştir.

 

 

            

 

   Görülen tek hücrede , tentakül sağda gösterilmiştir. Bu hücre yeşilimsi diatom hücreleriyle dolu  bir küçük besin vakuolü içermektedir. Bu tentakül hareketle görevli olmayıp besin yakalamada kullanılır.

 

 

            

 

   Hücre mitozla iki yavru hüceye bölünürken , bir çok organel , çekilmiş tentakülleri kapsar. Bu resmin bölünün bir hücreye ait olduğu düşünülsede tam emin olunamamıştır.

 

 

          

 

 Bu hücre zoospor oluşumlarının altında bulunmaktadır. Altın 'başlık' hücrenin bir bölümünün üstünde binlerce küçük zoospordan oluşmaktadır. Bu basit vejetatif hücrede 2000 zoospor saptanmıştır.Her zoospor tek kamçılı , ileride serbest kalmaya ve yüzmeye hazır durumdadır. Bu zoospor Noctiluca 'nın hayat devresinde rol oynamaktadır.

 

 

                                                                                                                                                                                                 Noctiluca fotosentetik değildir. Fitoplankton üzerindeki avlarla beslenir ve bazen dier mikroskobik canlılarlada beslenir. Bu hücre birçok dağılmış içi değişik diatom kolonileriyle dolu , vakuoller içermektedir. Thallassiosina ve Chaetoceros genusları saptanmıştır.

 

 

               

 

 Bu hücre büyük (Noctiluca 'ya bağlı olarak ) ya Chaetoceros kolonisi yada Chaetoceros concovicornis veya benzer bir türün bireyini yutmuştur. Geniş , iğneli diatom küresel Noctiluca 'nın biçimini bozmuştur. Diğer pekçok besin vakuolleri gözlenebilir ve Thallassiosina'lar da ayrıca ayıredilebilmektedir.

 

            

          

    Noctiluca hücre içindekileri sindirmiş , sindirilmemiş besin kalıntıları taşıyan fecal pelletleri çıkarmıştır.

 

 

 

         KAYNAKLAR :

   1- www.microsopy-uk.org.uk

   2- thalassa.gso.uri.edu

   3- fortunecity.com

 

 

                     ÖDÜL KARAYAZI 99-3236

 

             TUĞBA KARABUDAK 11 03 1124