PHYLUM Echinodermata (Derisi Dikenliler)
CLASSIS Asteroidea (Deniz Yıldızları)
ORDO Phanerozonea
FAMİLYA Ophidiasteriodae
GENUS Hacelia
SPECIES Hacelia attenuata
Deniz yıldızları, Echinodermata (Derisi dikenliler) phylum’una ait deniz hayvanlarıdır. Bütün denizlerde
yaygın olan deniz yıldızlarının büyüklüğü 1-35 cm arasında değişir.
Vücutları yıldız şeklindedir. Beş yada daha fazla kollu ve silindirik olan
bu kolları ortadaki gövdenin çevresinde ışınsal olarak dizilmişlerdir. Her
zaman aşağıya dönük duran karın yüzünde ağız bulunur; buradan başlayarak
kollar üstünde uzayıp giden oluklarda “ampul ayaklar” yada “ambulakral
ayaklar” denen ayakçıklar bulunur. Her ayakçık,bir çekmenle son bulur.
Ambulakral oluklar ve ayaklar sadece oral tarafta bulunur. Anüs ve
Madrepor Plak (Su Kanal Sistemine ait Taş Kanalı’nın ucundaki
düğme şeklinde delikli plak) aboral taraftadır.
Deniz yıldızının bedeni
kabarcıklarla,deniz kestanelerininkine benzer diken ve dikenciklerle
kaplıdır. İskelet,derialtı dokusunda yer alan ve kaslarla birbirine
bağlanan kalker plaklardan oluşur. Bu eklemler, kollara bir dereceye kadar
esneklik verir; bu da sırt üstü düştüğü zaman hayvanın doğrulup
dikilmesini sağlar.
Deniz yıldızlarında hareket, bir kayaya veya başka bir cisme ayaklarıyla
yapışması ve sonra geri çekmesiyle sağlanır ve deniz yıldızı bu biçimde yere yapışan kıskaçların uyumlu eylemiyle beden kütlesini ileri iterek yer
değiştirir.
Çoğu Omnivor (herşeyi yiyen)
beslenirler. Özellikle yumuşakçalarla (midyeler, istiridyeler, v.b)
beslenen deniz yıldızlarının, tuhaf beslenme davranışları vardır. Önce çok
kuvvetli kasları olan yumuşakça kabuklarının çenetlerini birbirinden 1-2
cm kadar ayırırlar. Daha sonra midelerini eldiven parmağı gibi ters
çevirip kabuğun içine sokarlar. Dişleri olamayan deniz yıldızı
yiyeceklerini sindirmek için kendine özgü bir metot kullanır. Midenin
çeperleri, yumuşakçanın gövdesini ozmoz yoluyla sindirir.
Genelde ayrı eşeyli, yani Dioik’tirler. Harici
döllenme deniz suyunda gerçekleşir. Gelişme iki sil bandı taşıyan
Bipinnaria larvasının ergine değişimi ile olur. Eşeysiz üremeleri
rejenerasyon yoluyla olur.
Deniz yıldızlarının en gösterişli türlerinden biri olan
Hacelia attenuata Akdeniz’in daha çok güney sunularında bulunur. Kırmızı,
viyole yada safran rengi olabilirler. Mercan kayalıklarının gölgeli
kısımlarına yada mağaraları tercih eder. Boyutları yaklaşık 25-30 cm
ulaşabilir ve 150 metreye kadar derinliklerde yaşayabilirler.
KAYNAKLAR
1. Gelişim Ansiklopedisi., Cilt 4., sayfa 833-834.,
2. Omurgasızlar Sistematiği Ders Kitabı., Ege Üniversitesi yay. 2000.,
3. http://www.hayvanlaralemi.net/yazilar/guzellik2-120.php
4. http://www.biology.ucok.edu/Asteroidea/Asterdissect.html
Hazırlayan : Pınar KARAÇAY
No: 11-01-376
