Globicephala melaena
Bu sayfadaki bilgilerin Powerpoint Sunumunu (ppt dosyasını) www.sunumbankasi.net adresinde bulabilirsiniz You can find the powerpoint presentation of this web page content at www.sunumbankasi.net
You can find the powerpoint presentation of this web page content at www.sunumbankasi.net
Globicephala melaena Takim : Carnivora (Etciller) Alt-takİm Pinnipedia Familya: Phocidae Tür: Monachus albiventer. (Akdeniz Foku) Takim: Cetacea(Balina ve Yunuslar) Alt-takim : Odontoceti (Dişli Yunusgiller) Familya: 1. Ziphidae, Tür: Ziphius cavirostris, Familya: 2. Delphinidae Tür: 2.1 Delphinus delphis, (Tirtak) 2.2 Tursiops tursio, (Afalina) 2.3 Grampus griseus, (Çizikli yunus) 2.4 Globicephala melanea,
3. Phocoenidae, Tür: Phocoena phocoena, (Azak Yunusu) Familya: 4. Physeteridae, Tür: Physeter macrocephalus, (Kocakafa) Alt-takim: Mystacoceti (Sakallı balinalar) Familya: 1.Balaenopteridae, Tür: 1.1 Balaenoptera physalus, 1.2 Balaenoptera musculus,
Genellikle Deniz memelileri olan Cetace'lerin büyük boyda olanlarina halk dillerinde Balina denir. Aslında gerçek balinalar, ağizlarinda yer alan, süzgeç şeklinde siralanmiş ince çubuklara (balena) sahiptirler. Kemiksi veya lifsi yapıdaki bu süzgeçler, başta krill (derinsu karidesi) olmaküzere planktonik organizmalari, sardalya, hamsi gibi veya diğer pelajik baliklarin larva ve genç fertlerini sudan süzer. Bu nedenle Mystacoceti'ler beslenebilmeleri için çok büyük mikdarlarda su filtre etmek durumundadırlar. Bu sular süzüldükden sonra, ağızın yan tarafından dışarıya püskürtülürler. Bu alt-takımda başın gerisine doðru iki adet solunum deliği bulunur.
O d o n t o c e t'ler:
Bu alt-ordoda yer alan türlere, çenelerinde yer alan ve türlere göre sayIlarI değişen konik dişler nedeni ile dişli balinalar da denmektedir. Bazı türlerde dişler çeneye gömülü durumdadır. Bu alt-ordo türlerinde Mystacoceti'lerdeki balinalı süzgeçler yoktur. Diğer bir ayırıcı özellik de, başın gerisine doğru bir tek solunum deliğinin bulunuşudur. Bu alt-ordoda yeralan türlerin pek çoğunda, Karadenizde rastlanan Beyaz Balinada da görüldüðü gibi, ağız uzantısı ile, tek olan solunum deliği arasında melon (kavun) adı verilen içersinde yağlı bir tür sıvı bulunan þiþik bir kütle yer alır. Bu kütle canlının hidrostatik dengesini sağladığı gibi, seslerin algılanmasına da hizmeteder. Diþli Balinalar veya daha doðrusu Yunuslar, su altýnda çeşitli sesler çıkartabilmektedirler. Su altında çok seslilikleri ile tanınan Beyaz balinalar (Delphinapterus) , genellikle 0.5 saniye süreli çeşitli tonlarda ıslık sesleri ve saniyede 5-100 defa tekrarlanan tıklamalar çıkartmaktadır. Islık sesleri 7.000c/s ile başlayan ve 15.000c/s ile sonuçlanan, insan kulağı ile algılanabilen dalga boylarına sahiptir. Yunusların çıkarttığı sesler ise 120 kc/s dalga boyuna kadar varabilir. B A L i N A Y U N U S ----------------------------------------------------- Süzgeç (balena) Var Yok ----------------------------------------------------- Dişler Yok Var ------------------------------------------------------ Solunum deliği 2 adet 1 adet ----------------------------------------------------- ----------------------------------------------------- Ağız gaga þeklinde Hayır Evet ----------------------------------------------------- Başta şişlik (melon) Yok Var
Uzun-yüzgeçli pilot balına genellikle soğuk iklimlerde ve Kuzey Pasifik hariç bütün okyanusların dondurucu sularında yayılış gösterirler ve başka bir yere göç etme sansı yoktur.
SINIFLANDIRILMALARI:
1828 de yapılmış ve artık Globicephala melaena (‘küre kafalı’)diye adlandırılmıştır. Kafatasları ve yüzgeç uzunlukları farklılıklar gösterdiğinden 1971 e kadar belli bir tür çeşitlenmesi yapılamamıştır. Sonradan uzun yüzgeçli pilot balina ve daha küçük yüzgeçli pilot balina adlı iki türü olduğu kanıtlandı.Fakat hala bazı alt türlerinin olduğuna dair tartışmalar sürmektedir.Son zamanlarda üzerinde fazla araştırma yapılmadığından fazla bilinmemektedir.Özel isimleri melas(‘siyah anlamında’),bundan dolayı tam olarak ‘siyah küre kafalı’ adıyla bilinirler.
TANIMLAMALARI:
Vücutlarının 1/3 ünü kaplayan uzun sırt yüzgeçleri vardır. Genç balinalarda ise yüzgeçler tamamen gelişmediğinden üçgenimsi bir yapıdadır. Kafa yapısı köşeli ve dardır,ağız yapısı küçüktür. Alt çenesinde 8,üst çenesinde 13 diş bulunur. Vücut renkleri koyu kahverengi,gri veya siyahtır. Genç balinalarda ise vücut renkleri daha açık tonlardadır. Denizde göç etmeyen türleri koyu renktedir. Balinanın boğaz ve alt kısmı beyaz yada açık renklidir. Gözlerinin arkasından başlayan ve kuyruk kısmına kadar giden ince bir çizgi açıkça görülebilmektedir. Sırt kısmında eğer şeklini andıran lekeleri vardır. Erkeklerde maksimum uzunluk 8,5 m,dişilerde ise 6 m ye varabilmektedir. Maksimum ağırlık erkeklerde 3.5 ton,dişilerde 2.5 tondur
Uzun yüzgeçli pilot balina genelde grup halinde bulunurlar ve genelde minke balinası ,cetoceanslarla grup oluştururlarbalinanın sırt şekli onu diğer balina cinslerinden ayırt etmek için yeterlidir.başka gözle görülen ayırt edici özelliklerinden biri yüzgeçlerinin farklılığıdır.Uzun yüzgeçli pilot balinalar genellikle suyun yüzeyine yakın hareketsiz dururlar veya hareketlenmeleri çok yavaştır.diğer balinalarda görülen su püskürtmesi bu türde görülmemektedir.
DOĞAL YAŞAM ALANLARI:
Bu balinalar çok soğuk 1 (dondurucu soğuk ) veya yüzeyin 0-25cantigrat derece olduğu yerleri tercih ederler. Bunlar genelde okyanus türleridir.
Beslenmek için genelde sığ suları tercih ederler . Yaz aylarında batı Kanada’ya göç ederler. BESLENMELERİ:
Bu balinaların temel besin kaynağı mürekkep balığıdır. Bulamadıkları zaman diğer küçük balıklarla beslenirler. Beslenme sorunları yoktur bir şekilde bu ihtiyaçlarını karşılarlar. HAREKET BİÇİMLERİ:
Tipik uzun yüzgeçli pilot balina ailesi 50-100 bireyden oluşur. Akrobatik değillerdir,yavaş ve yüzeyde durmaya dikkat ederler.kendi aralarında iletişim kurmak için çıkarttıkları sesler vardır.
DAVRANIŞLARI:
Önceleri balıkçılılar bu balinayı ringaya bulmakta yardımcı olarak su altında kullanılmaları nedeniyle bu balinaya ‘pilot’ lakabı verilmiştir.
Uzun yüzgeçli pilot balinanın güçlü sosyal bağları vardır. Grubun bir üyesi herhangi bir nedenden zarar görür yada hastalanırsa diğer balinalar onun etrafını korumak için sararlar.
Bu türün yaşam süresi 40-50 yıl arasındadır. Balinaların göç sırasında liderlerini takip ettikleri görülür. Bu davranış sürüden ayrılmamanın sonucu olabilir.
İNSANLARLA OLAN İLİŞKİLERİ: 1888 yılında 100 tane yakalanmış ve bu zamana kadar avlanması süre gelmiştir. Kıyılılara yakın yaşadıkları için avlanmaları kolay olmuştur. Yüzyıllardır bu balinayı avlamak için Kuzey Atlantik’te ava çıkmışlardır.1936-1978 yılları arasında yılda ortalama 1552 adet bu balinadan yakalanmıştır. 1941 yılında beklenmedik bir şekilde Faroe adalarında 4325 adet yakalanmıştır. Protesto ve kampanyalara rağmen Faroe adalarındaki yaşayan halk bu balinaların katliamına devam etmektedir ve bu sebepten ötürü okyanus sularında hala kan dökülmektedir. KAYNAKLAR : www.cetacea.org/if pilot www.macsis/mammals.htm www.marine mammals’ greatest hits www.mmsc.org/info/whale_pilot www.mmsc.whales.gn.apc.org/cons-pollutions
DERVİŞ AHMET AYDIN 04-01-4424
