Dasyatic pastinaca

Bu sayfadaki bilgilerin Powerpoint Sunumunu (ppt dosyasını) www.sunum.org adresinde bulabilirsiniz

You can find the powerpoint presentation of this web page content at www.sunum.org

Giriş
Actinia equina
Alicia mirabilis
Aplysia punctata
Architeuthis dux
Atherina hepsetus
Aurelia aurita
Bathynomus Giganteus
Biyoluminesens
Callinectes sapidus
Carcharodon carharias
Caretta Caretta
Caulerpa taxifolia
Cephalochordata
Chelıdonıchthys Lucerna
Chelonia mydas
Ciona intestinalis
Corallium rubrum
Cubomedusa
Dasyatic pastinaca
Deniz Kaplumbagalari
Denizanaları
Diplodus vulgaris
Echinaster sepositus1
Echınasten seposıtus2
Echinodermata
Electrophorus electrıcus
Enhydra lutris
Eumetopıas jubatus
Galeocerdo cuvier
Globicephala melaena1
Globicephala melaena 2
Hacelia attenuata
Hermodice carunculata
Karidesler
Kikirdakli Baliklar
Labrus viridis
Latimeria chalumnae
Loligo vulgaris
Lophius piscatorius
Megaptera novaeangliae
Mercanlar
Mola mola
Monachus  monachus
Monodon monoceros
Mullus barbatus
Muraenidae
Mytilus edulis
Obelia
Octopus vulgaris
Pagurus
Palinurus elephas
Pelamis platurus
Penguenler
Physalia physalis
Physeter macrocephalus
Porphyra
Pyura spinifera
Rajidae
Rhizostoma pulmo
Salmo salar
Sargassum muticum
Scyliorhinus canicula
Sealions
Serranus scriba
Solea solea
Sphaerechinus granularis
Sphoeroides maculatus
Sphyraena barracuda
Suberites domuncula
Sungerler
Ulva
Thalassoma pavo
Yassi Solucanlar

 

 

     Sinonimleri:Raja pastinaca (Linnaeus, 1758), D. Pastinaca (Rafinesque, 1810; Maurin & Bonnet, 1970), Trygon pastinaca (Cuvier, 1817; Solijan, 1963), T. Vulgaris (Risso, 1826; Moreau, 18819), Pastinaca laevis (Gray, 1854), Dasybatus pastinacus (Garman, 1913).

Genel özellikler

Dağılım: Çalışma sahamızı oluşturan Ege denizi de dahil tüm denizlerimizde bulunur. (Oray,1989; Mater ve Bilecenoğlu,1999) Genel dağılım olarak; Madeyra ve Fas`tan kuzeye doğru İngiltere adaları, Norveç`in güneyi ve Baltık`ın batı bölümlerine kadar olan Atlantik kıyılarında; Ayrıca Akdeniz`in ve Karadeniz`in tamamında bulunmaktadır.

     Morfoloji: Burun kısa ve geniştir. Vücut diskinin ön kenarları oldukça düzgün olup, arka kenarları hafif dışbükeydir. Kuyruk vücut diski uzunluğunun 1,3-1,5 katı kadardır. Beşinci solungaç yarıkları arasındaki mesafe, ağaz genişliğinin yarısı veya daha azı kadardır. Ağzın içinde 5 adet papilla vardır. Yetişkin bireylerin dorsalinde diken bulunmaz ancak kuyrukta ince uzun bir zehir dikeni vardır. Dorsalde gri, zeytuni veya kahverengi, ventralde ise beyaz olup kenarları gri kahverengidir.(Oray, 1989)

Biyoloji:Kumlu ve çamurlu zeminler üzerinde bulunmakta, bazen de nehir ağızlarına ve mercan kayalıkları civarına girmektedirler.(Whitehead et al, 1984; Froese and Pauly, 2000), Bentik bir tür olup sığ sulardan 200 m. Derinliğe kadar dağılım gösterirler. (Whitehead et al, 1984; Oray, 1989). Dipte yaşayan omurgasızlar ve balıklarla beslenmektedirler. (FAO, 1987; Oray, 1989; Froese and Pauly, 2000). Ovovivipardırlar, embriyonik gelişim 4 ay kadar sürmektedir. Yavru sayısı  4-7 (Whitehead et al, 1984; Oray 1989; Froese and Pauly,2000) ile 4-9 (FAO, 1987) arasında değişmektedir. İlk cinsel olgunluğa erkekler 32 cm, dişilerse 38 cm TB`de ulaşırlar.

Biyometrik veriler

     Boy-dağılımı:Çalışmamız sırasında D. Pastinaca`da 5 cm`lik sınıf aralığındaki boy gruplarında incelenen total boylar 41,0-74,9 cm`ler arasında bulunmuştur. Genel total boy dağılımında maximum değer %42,86 ile 40,0-44,9 cm boy grubunda olup, bunu ikinci olarak %21,43 ile 65,0-69,9 cm`lik ve üçüncü olarak %14,29 ile 60,0-64,9 cm`lik boy grubu takip etmiştir.

     D. pastinaca:

Toplam 14 birey ele geçirilmiştir. Bunların 8`i erkek, 6`sı dişidir. Her üç körfezde de bulunmaktadır.

Genel boy dağılımına baktığımızda min. TB 40 cm ve maks. TB 74,2 cm olarak görülmektedir. Erkeklerdeki min ve maks. TB`ler sırasıyla 40 ve 74,2 cm, dişilerdeki min. ve maks. TB`ler sırasıyla 40,3 ve 68 cm`dir.

Disk genişliği; genelde min. 22,8, maks. 42 cm`dir.

D. pastinaca`da tespit edilen total boy   ölçümleri 5`er cmlik gruplar halinde incelendiğinde genel olarak 40,0-74,9

cm`ler arasında bulunmuştur. Genel total     boy dağılımındaki maksimum değer %42,86 ile 40,0-44,9 cm boy grubunda olup,bunu ikinci olarak %21,43 ile 65,0-69,9 cm`lik ve üçüncü olarak %14,29 ile 60,0-64,9 cm`lik boy grubu takip etmiştir.

Genel olarak 40-74,2 cm boy grubunda bulunan bireylerim ağırlık dağılımları 387,83-2955 g`dır.Erkekler 40-74,2 cm boy grubunda ve 387,83-2955 g, dişiler 40,3-68 boy grubunda ve 392,42-1750 g ağırlıkta bulunmaktadırlar.

Ortalama boy ve ağırlık sırasıyla; genelde 53,4 cm ve 1172,64 g; erkeklerde 54,6 cm ve 1338,41 g; dişilerde 51,8 cm ve 951,62 g dır  

 

igneli Vatoz adindaki balik. (Yalniz bunlar kikirdakli baliklardandir) Daha detayli bilgi vermek gerekirse: Familya: Dasyatidae (Igneli vatozlar= Dikenli uyusturanlar) Renkleri bulunduklari ortama kolaylikla uyum saglar. Bazi türlerde vücut genisligi uzunlugundan daha fazladir. Bas üzerinde sirtta ve kuyrukta zehirli dikenleri vardir. kuyruklari yüzgeçsiz ve kamçi seklindedir. tropik ve iliman denizlerin kiyi kesimlerinde ve su tabanlarinda yasarlar. Karnivor (etçil) olan bu baliklarsu tabanindaki kumlara gözleri ve bas üzerindeki dikenler ve kuyruk disarida kalacak sekilde gömülürler ve yanlarindan geçen hayvanlari zehirleyip felce ugratarak veya öldürerek beslenirler. Çiftlesme zamani büyük sürüler olustururlar. Tatli sularda yasayanlari da vardir. Örnek türler: Dasyatis pastinaca (Dkenli uyusturan), Dasyatis centroura (Dikenli vatoz), Dasyatis violeacea (Mavi dikenli vatoz) Taeniura lymna (Tirpana baligi)

Bunlarin disinda tarif ettiginiz özelliklere uyan çok sayida kemikli balik vardir. Bunlarin bazilari ülkemiz denixlerinde de bulunmaktadir Trachinus draco(Trakonya= Çarpan balik= Deniz akrebi) (Ki bu balikta bahsettiginiz çikintilar dorsal (sirt) yüzgecindedir). Bir de Uranoscopus scaber (kurbaga baligi) bunun uzantilarida agiz tabaninda bulunur. Her ikiside ekvatoral sularda kumlara gömülerek avlarini zehirler veya korunmalarini gerçeklestirir

 

 

 

köpekbalığı ailesindendir. Sahillerin 10 - 60 m, en çok 200 m'ye varan derinliklerin kumlu, çamurlu diplerinde hareketsiz yatarak avlanır. Boyları 150 cm'e ulaşabilir. Çeşitli balıklar ve omurgasızlar başlıca gıdasıdır. Kışları derinlerde geçirip yaz aylarında kıyılara, tatlısulara ve lagünlere yaklaşır. Çiftleşerek ürer. Gebelik süresi 15 - 18 aydır. 7 - 8 yavru yapar. Eti lezzetsizdir. Tüketim değeri yoktur. Kamçı benzeri kuyruğu yaralayıcı, dikenleri ise tehlikeli şekilde zehirlidir.

Dasyatis gurubuna ait bazı türler ve isimlendirme tarihleri :

Dasyatis centroura (Mitchill, 1815) (Rina Balığı, Dikenli Vatoz)

Dasyatis brevidcaudata (Linnaeus,1758) (Rina Balığı, Dikenli Vatoz)

Dasyatis tortonesei Capape, 1977 (Rina Balığı, Dikenli Vatoz)

Dasyatis violacea (Bonaparte, 1832) (Rina Balığı, Dikenli Vatoz)

Dasyatis americana (Bonaparte, 1832) (Rina Balıgı, Dikenli Vatoz)

 

D.americana

Latincede adı”Dasyatis Americana” ve bizde genel olarak vatoz olarak bilinen sting-rayler, yassı gövdeleri , uzun ve zehirli kuyrukları ile yüzyıllarca insanlara korku salmışlardır. Oysa sting-ray’ler hiçbir zaman diğer canlılara saldırmayan. barışçı ve oldukça sakin yaratıklardır. Battığında acı veren battığı yeri şişiren kuyruk iğneleri, kumun içinde saklanarak beslenen bir sting-ray’in kazara üzerine basıldığında etkili olur. Gerçekte bu iğne, sting-ray’i baş düşmanı olan diğer yırtıcılardan koruyan doğal savunma silahıdır.14 yıldır on binlerce kişi tarafından ziyaret edilen bu doğal parkta, bugüne kadar kaydedilmiş kuyruk iğnesi kazası yoktur. Sting-ray’ler ziyaretçilerin elindeki balık parçalarının peşinde,havada dolaşan iri kuşlar gibi döndüklerinden, kumlara gömülme gibi bir istekleri yoktur. Yuvarlak disk şekilli bedenleri, küçücük kafaları ve suyun içinde kanatları varmışçasına süzülen yapılarıyla sting-rayler, sürprizlerle doludurlar.

      

-------------------------------Dasyatis genusuna ait bazi diger türler--------------------

            

 

  D.akajei (Müller ve Henle)                D.brevidcaudata                         Dasyatis violacea_PW

 

Dastinatis pastinaca için bazi istatistikler

 ----à yandaki şekil D.pastinaca’nın Türkiye’deki denizlerde dağılışını göstermektedir. (mavi bölgeler)

D.pastinaca’nın  Üreme Zamanları:

Ocak

Şubat

Mart

Nisan

Mayıs

Haziran

Temmuz

Ağustos

Eylül

Ekim

Kasım

Aralık

 

 

 X

 X

X 

 

 

  

 

 

 

 

 

D.pastinaca için  Avlanma Yöntemleri:
Trol, Manyat, Uzatma ağları, Olta

Yaralanılan web siteleri :   

*http://www.geocities.com/isitir

*http://www.maestropescador.com/Fichas_peces/Pastinaca.html

 

Gözde AĞAOĞLU