|
Pylum :
Chordata
Subpylum :Tunicata
Clasis
: Ascidiacea
Ordo :Enterogona
Family :
Phlebobranchiata
Subfamily : Cionidae
Genus :
Ciona
Species :
intestinalis
Linnaeus , 1767
Chordata
pylumunun önemli üyesi olan tunicatlar aslında yanlız yaşayan bireylerdir.
Vucutları silindiriksi bir yapıdadır. Dallanma göstermeyip tek uzunluk
gösteren canlılardır. Dorsal lamina içinde bazı bölümler meydana gelir.
Özofagus, karın ve de bağırsak lopları dallanmalı, rectum ise uzun vede
düzgün bir yapıya sahiptir. Ovaryum bağırsak lopları içerisinde bulunur.
Testisleri ise karında ve bağırsak örtüsü üzerinde dağılış gösterirler.
Sekil
1
Vücut büyüklükleri 10cm veya daha uzun,yumuşak ve retracktil,silindirik,boru
seklindeki sifonlar (içine su çektikleri veya dışarıya su verdikleri boru
seklinde organlar) baş uçtadır. Çoğunlukla grimsi yeşilimsi renklerdedir
ama portakal renkli olanları da gözlemlenmiştir. Ülkemizde ise mavi ve
şeffaf olanlarının yaşadığı yerler bulunmaktadır.
Şekil 2
İngiliz adalarının güneyinde Nisan-Kasım aylarında;
kuzeyinde Temmuz-Eylül aylarında; Norveç’in batısında Mayıs-Ağustos
aylarında; Napoli’de ise yılın her anında üreyebilirler. Türkiyede ise
mart aylarında ve ege kıyıları ile Akdenizin bazı kesimlerinde yaşadığı
yerler tespit edilmiştir. Fakat Ciona daha çok Avrupa da yayılış gösteren
bir canlıdır. Türleri gemilerin üzerinde,limanların duvarında ve
şamandıralarda bol bulunduğu yerlerdir. Spitsbergen’den güneye doğru
Avrupa sahilleri boyunca, Akdeniz içine ve genellikle dağınık bir şekilde
dünyanın her yerinde bulunurlar, özelliklede limanlarda yayılış
gösterirler. Sahilden itibaren 500m derinliğe kadar yaşamlarını
sürdürebilirler.
Şekil 3
Şekil 4
NASIL TANIYABİLİRİZ : Vücut silindirik, yumuşak ve retraktil çıkıntılı
anterior sifonlar; bağlı posterior uçla sonlanıyor. Transparan görünümlü
şeffaf gri-yeşilimsi renklerde; boyları 10cm’den daha büyük olabiliyor.
GENEL DAGILIMLARI :Genellikle kozmopolit bir dağılım gösterir.
BESLENMELERİ : Genel olarak bütün kordatlar şeklinde beslenirler. Vucutlarına aldıkları
su sayesinde plankton girişi olur ve beslenmelerini
sağlarlar
DAĞILIMLARI : Spitsbergen; bütün Norveç sahilleri; İsveç, Danimarka,
Hollanda sahilleri; İngiliz ada sahilleri; Faeroe adalarında bulunurlar.
KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ: Ergin bireyleri denizlerde sesil olarak
yaşarlar ve yutak yarıkları dışında diğer kordalılara çok az benzerler.
Ağızdan alınan su (bu kısım suyun giriş sifonu olarak adlandırılır) geniş
bir yutağa geçer. Oradaki yutak yarıklarında süzülerek atrium adı verilen
boşluğa ulaşır. Buradan da suyun çıkış sifonu ile dışarı atılır. Yutak
yarıklarının hem beslenmede hem de gaz alış verişinde görevi vardır. Bu
kısım bir süzgeç gibi görev yapar ve kendisine ulaşan sudaki küçük besin
parçacıklarını ayıklar. Besin parçaları endostil olarak adlandırılan
yutağın kirpikli ve girintili çıkıntılı kısımlarındaki bir mukus tabakası
tarafından yakalanır ve bu tabaka ile özafagusa ve oradan da mideye
taşınır. Serbest olarak hareket eden tunikat larvaları diğer kordalılara daha çok
benzerlik gösterirler. Bilateral simetrili ince uzun vücutları ve uzun
kuyrukları ile kurbağa larvalarını andırırlar. Kuyruk bölgesinde iyi
gelişmiş bir sinir kordonu ve onun altında da bir notokort bulunur.
Larvalar bir yere tutunup erginleşmek üzere metamorfoz geçirmeye
başlayınca notokortu ve sinir şeridinin büyük bir bölümünü kaybeder.
Şekli 6
Aşağıda bulunan ( şekil 7 ) resimde de oldugu gibi cionanın yönü solunum
suyunun hareket yolunu göstermektedir. Su, giriş sifonundan yutak
yarıklarına oradan atriuma geçer ve daha sonra çıkış sifonundan vücudu
terk eder. Oksijen, yutak yarıklarında sudan absorbe edilir; böylece yutak
yarıkları solungaç görevi yaparlar. Yutağa su ile taşınan besin
parçacıkları, yutak yarıklarından geçmezler ve yutaktan özofagusa
taşınırlar. Bu sayede cionanın madde alışı sağlanır.
Şekil
7 Şekil 8
KAYNAKLAR :
1 ) ASCIDIACEA , R. H. MILLAR
2 )
www.geocities.com/marine
3 )
www.genoscope.cns.fr
4 )
www.marinebi.com
5)
www.marlin.ac.uk
Hasan Laçin
04 – 01 – 4430
|
